1.5 Obecny stan SI w edukacji

TakeNajważniejsze Home messageprzesłanie

• AISI isjest alreadyjuż widelyszeroko usedwykorzystywana inw educationalkontekstach contexts.
• Teaching with AI. AI is currently used by teachers to prepare or improve lesson plans, for assessment and to distinguish content across different educational levels.edukacyjnych.
• TeachingNauczanie aboutz AI.użyciem SI.AI isNauczyciele usedobecnie bywykorzystują studentsSI thoughdo theyprzygotowywania havelub noudoskonalania groundingskonspektów onlekcji, whatdo isoceniania AI,oraz whichdo areróżnicowania itstreści limitationsdla andróżnych topoziomów use it responsibly.

edukacyjnych. TechnicalNauczanie understandingo andSI. criticalUczniowie thinkingkorzystają arez needed.SI, Teacherschoć andnie studentsmają needpodstaw todotyczących understandtego, howczym languagejest modelsSI, workjakie (training,ma dataograniczenia handling,i predictivejak nature)korzystać andz developniej practical verification skills, from spotting fabricated citations to fact-checking AI-generated content.odpowiedzialnie. ResponsiblePotrzebne usejest andzrozumienie ethicaltechniczne stancei arekrytyczne tomyślenie. beNauczyciele definedi uczniowie muszą rozumieć, jak działają modele językowe (trenowanie, przetwarzanie danych, natura predykcyjna) oraz rozwijać praktyczne umiejętności weryfikacji – od rozpoznawania zmyślonych cytatów po sprawdzanie faktów w treściach generowanych przez SI. Trzeba zdefiniować odpowiedzialne korzystanie i postawę etyczną.. APotrzebna graspjest ofznajomość theotoczenia legalprawnego andi ethical landscapeetycznego (AI Act, GDPR) is needed, along with an approach to AI asRODO), a supporttakże ratherpodejście thando SI jako wsparcia, a substitutenie forzastępstwa humanludzkiego thinking,myślenia, groundedoparte inna transparencyprzejrzystości andi accountability,odpowiedzialności, pluswraz explicitz instructionjawnym innauczaniem promptingpromptowania asjako aumiejętności, teachablektórej skill.można nauczyć. EquityPotrzebna andjest newrówność assessmentdostępu modelsi arenowe needed.modele oceniania.Equitable accessTrzeba tozabezpieczyć AIrówny toolsdostęp needsdo safeguardingnarzędzi SI (publicfinansowanie funding,publiczne, openotwarte models,modele, minimumpolityki ageminimalnego policies)wieku), alongside a shiftjednocześnie inprzesunąć assessmentocenianie fromz gradingsamego theproduktu finalkońcowego productna toproces evaluatingi thezdolność processuczniów anddo students'krytycznego abilitypodejścia todo criticallytreści engagegenerowanych withprzez AI output.SI.

Jeśli

Ifzapamiętasz youz remembertej onlystrony onetylko sentencejedno fromzdanie:

thisSI page:jest AIjuż isobecna alreadyw presentkontekstach inedukacyjnych, educationalale contextsnie butjest isuregulowana. notPotrzebne regulated.są Structuredustrukturyzowane frameworksramy arewspierające neededrozwój tozawodowy supportnauczycieli, educators'pogłębiające professionalich developmentwiedzę improvingi theirumożliwiające knowledgeim andnauczanie lettingz themużyciem teachSI withoraz AInauczanie ando about AI.SI.

CurrentObecne Useszastosowania ofSI AIw inkontekstach Educational Contextsedukacyjnych

Nowadays,Obecnie artificialsztuczna intelligenceinteligencja (AI)SI) isjest embeddedwpisana inw everydaycodzienną educationalpraktykę practice,edukacyjną, wellznacznie beyondwykraczając pilotpoza projects.projekty Commonpilotażowe. applicationsDo includetypowych adaptivezastosowań learningnależą platforms,platformy intelligentadaptacyjnego tutoringuczenia systems,się, automatedinteligentne grading,systemy andtutorskie, AI-assistedautomatyczne lessonocenianie planningoraz forwspomagane teachersprzez (OECD,SI 2026).planowanie Thelekcji mostdla visible shift, however, is the direct use of general-purpose tools by students and teachers alike.

Teaching With AI

AI is increasingly used by teachers as a support tool across multiple stages of their work, from lesson planning to grading. According to OECD's TALIS survey, 37% of lower secondary teachers reported using AI in 2024, with 57% saying it helps them write or improve lesson plansnauczycieli (OECD, 2026). BeyondNajbardziej lessonwidoczną design,zmianą teachersjest arejednak usingbezpośrednie AIkorzystanie toz differentiatenarzędzi contentogólnego forprzeznaczenia differentzarówno skillprzez levels,uczniów, generatejak practicei materials,nauczycieli.

and

Nauczanie supportz theużyciem gradingSI

process.

Nauczyciele Atcoraz theczęściej samekorzystają time,z adoptionSI isjako notnarzędzia withoutwspierającego friction:na wielu etapach swojej pracy, od planowania lekcji po ocenianie. Według badania TALIS przeprowadzonego przez OECD, 37% nauczycieli niższych klas szkoły średniej zadeklarowało korzystanie z SI w 2024 r., a 57% stwierdziło, że pomaga im ona pisać lub udoskonalać konspekty lekcji (OECD, 2026). Poza projektowaniem lekcji, nauczyciele wykorzystują SI do różnicowania treści dla różnych poziomów umiejętności, generowania materiałów ćwiczeniowych i wspierania procesu oceniania. Jednocześnie wdrażanie nie przebiega bez tarć: 72% ofnauczycieli teacherswyraziło expressedobawę, concernże thatSI AImoże couldumożliwić enableuczniom studentsprzedstawianie totreści passwygenerowanych offprzez AI-generatedSI workjako aswłasnych, theirco own,odzwierciedla reflectingszersze napięcie między praktycznymi korzyściami SI dla nauczania a broaderjej tensionkonsekwencjami betweendla AI'srzetelności practical benefits for teaching and its implications for academic integrityakademickiej (OECD, 2026).

TeachingNauczanie Abouto AISI

AlongsideObok usingwykorzystywania AISI asjako pomocy dydaktycznej, rośnie potrzeba nauczania uczniów o samej SI: jak działa, jakie ma ograniczenia i jak korzystać z niej odpowiedzialnie. Obejmuje to budowanie podstawowego zrozumienia modeli językowych jako mechanizmów przewidywania, a teachingnie aid,baz theredanych, isco wyjaśnia ich skłonność do halucynacji, a growingtakże needpraktyczne toumiejętności, teachtakie studentsjak aboutsprawdzanie AIfaktów itself:w howtreściach itSI works,i itsrozpoznawanie limitations,zmyślonych and how to use it responsibly. This includes building a basic understanding of language models as prediction engines rather than databases, which explains their tendency to hallucinate, as well as practical skills such as fact-checking AI output and recognising fabricated citationscytatów (UNESCO, 2024). It also involves developing critical thinking around prompting, shifting students from simply following instructionsObejmuje to formulatingrównież them,rozwijanie andkrytycznego instillingmyślenia awarenesswokół offormułowania thepoleceń, ethicalprzechodzenie anduczniów legalod dimensionssamego ofwykonywania AIpoleceń use,do includingich dataformułowania, privacya andtakże thebudowanie EUświadomości etycznych i prawnych wymiarów korzystania z SI, w tym prywatności danych i unijnego AI Act. UNESCO'sRamy AIkompetencji CompetencySI Frameworkdla fornauczycieli TeachersUNESCO (2024) frames this as a core professional competency, arguing that teachers themselves need training in these areas before they can effectively teach themujmują to students.

jako

podstawową kompetencję zawodową, argumentując, że sami nauczyciele potrzebują szkolenia w tych obszarach, zanim będą mogli skutecznie nauczać ich uczniów.

WhatCzego is missing?brakuje?

AlongsideObok institutionalram frameworksinstytucjonalnych andi adoptiondanych data,dotyczących itwdrażania, isważne importantjest tozrozumienie, understandjak howte thesezjawiska dynamicsprzekładają playsię outna inpraktykę. practice.W Aramach series of workshops was conducted in the context of theprojektu DUAL.AI.TEACHer project.przeprowadzono Numerousserię educationwarsztatów. stakeholdersZaproszono werelicznych calledinteresariuszy to gather first-hand perspectives on the current use of AI in teaching. These workshops surfaced a set of concrete needs and concerns expressededukacji, by educators,zebrać coveringrelacje practical,z pedagogical,pierwszej andręki training-relatedna aspects.temat Theobecnego followingwykorzystania sectionsSI outlinew thesenauczaniu. needsWarsztaty inte detail.ujawniły zestaw konkretnych potrzeb i obaw zgłaszanych przez osoby pracujące w edukacji, obejmujących aspekty praktyczne, pedagogiczne i szkoleniowe. Poniższe sekcje szczegółowo przedstawiają te potrzeby.

• UnderstandingZrozumienie Howdziałania AI Works.SI. BothZarówno studentsuczniowie, andjak teachersi neednauczyciele tomuszą understandrozumieć, howjak languagemodele modelsjęzykowe aresą builtbudowane andi trained,trenowane andoraz whatco happensdzieje tosię theirz dataich oncedanymi provided.po Theyich alsoprzekazaniu. needMuszą torównież grasppojąć thenaturę naturetych ofmodeli thesejako modelsmechanizmów as prediction engines rather than databases, which explains their tendency to hallucinate. Teachers needprzewidywania, a simplenie high-levelbaz coursedanych, coveringco thewyjaśnia basicsich ofskłonność howdo LLMshalucynacji. work.Nauczyciele potrzebują prostego kursu wysokopoziomowego obejmującego podstawy działania dużych modeli językowych.
• CriticalKrytyczne Thinking,myślenie, Questioningkwestionowanie andi Verifyingweryfikowanie AI.SI. StudentsUczniowie andi teachersnauczyciele needmuszą toumieć bekwestionować ableodpowiedzi togenerowane questionprzez AI-generatedSI answersi androzpoznawać tozmyślone recognizeinformacje. fabricatedPotrzebne information.są Practicalteż verificationpraktyczne skillsumiejętności areweryfikacji also– needed,od fromsprawdzania checkingtreści AISI outputw againstoparciu officialo sourcesoficjalne toźródła spottingpo AI-generatedrozpoznawanie imagesobrazów andi videos.filmów Studentswygenerowanych needprzez toSI. shiftUczniowie frommuszą followingprzejść instructionsod towykonywania formulatingpoleceń them,do thinkingich criticallyformułowania, aboutkrytycznie themyśląc desiredo output.pożądanym wyniku.
• Ethics,Etyka, Dataochrona Protectiondanych andi Regulation.regulacje. APotrzebne generaljest understandingogólne ofzrozumienie theetycznych ethicali andprawnych legalaspektów aspectskorzystania ofz AISI, usew istym needed, including the EUunijnego AI Act andi GDPR.RODO. SafeBezpieczne andi responsibleodpowiedzialne usekorzystanie isjest essentialniezbędne, toby preventzapobiegać illegalniezgodnym practicesz alongprawem withpraktykom, awarenesswraz ofze relatedświadomością issuespowiązanych likekwestii, biastakich injak teachinguprzedzenia materialsw andmateriałach thedydaktycznych unreliabilityi ofniewiarygodność AIdetektorów detectors.SI.
• ResponsibleOdpowiedzialne Use.korzystanie. AISI needsmusi tobyć bewykorzystywana usedświadomie, mindfullyjako aswsparcie, a support,nie notzastępstwo, pozostawiając miejsce na własne myślenie uczniów. Liczy się przejrzystość – uczniowie powinni oznaczać, które fragmenty są ich własne, nawiązując do idei „pisania cyborgicznego”, w którym SI rozszerza, a replacement,nie leavingzastępuje roommyślenie forautora. students'Potrzebne ownsą thinking.też Transparencypoczucie matters,własności withpracy studentsi expectedodpowiedzialność to flag which parts are their own, echoing "cyborg writing", where AI extends rather than replaces the writer's thinking. Student ownership and accountability are also needed.uczniów.
• PracticalUmiejętności praktyczne.Skills. PromptingFormułowanie needspoleceń to(prompting) betrzeba treatedtraktować asjako umiejętność, której można nauczyć, a teachablenie skill,jako notcoś somethingnabywanego acquiredsamodzielnie. independently.Zarówno Bothnauczyciele, teachersjak andi studentsuczniowie needpotrzebują explicitjawnego instructionnauczania inpisania writingskutecznych effectivepoleceń, prompts,a andnauczyciele teacherspotrzebują needszkolenia trainingz ininżynierii promptpromptów engineeringdo forplanowania lessonlekcji, planning,różnicowania differentiation,treści andi grading.oceniania. BroaderPotrzebna tooljest familiarityteż isszersza alsoznajomość needednarzędzi, toby matchdopasowywać toolsje todo subjects.przedmiotów.
• EquityRówność andi Infrastructure.infrastruktura. AccessDostęp todo AISI isznajduje atsię thew centrecentrum ofrosnących growingobaw equityo concerns,równość, asponieważ wealthierzamożniejsze districtsokręgi canszkolne affordmogą bettersobie tools,pozwolić wideningna competencelepsze gapsnarzędzia, betweenco schools.pogłębia Publicróżnice fundingkompetencji ismiędzy neededszkołami. toPotrzebne guaranteejest equalfinansowanie accesspubliczne, regardlessby ofzagwarantować arówny school'sdostęp resources,niezależnie preferringod openzasobów AIdanej modelsszkoły, overz corporatepreferencją onesdla asotwartych partmodeli ofSI thiszamiast effort.rozwiązań Akorporacyjnych. minimumTrzeba ageteż forzdefiniować AIminimalny usewiek alsokorzystania needsz to be defined.SI.
• Assessment.Ocenianie. APotrzebne differentjest approachinne topodejście assessmentdo isoceniania, needed,skupione focusedna onprocesie, processa rathernie thanna finalprodukcie product,końcowym, includingobejmujące students'refleksję reflectionsuczniów onnad AI-generatedszkicami drafts.wygenerowanymi AI-integratedprzez assignmentsSI. arePotrzebne alsosą needed,też gradingzadania studentsintegrujące onSI, theiroceniające abilityuczniów topod critique,kątem fact-checkzdolności anddo editkrytyki, AIsprawdzania output,faktów raisingi questionsredagowania abouttreści theSI, humanco rolerodzi whenpytania teacherso themselvesrolę relyczłowieka, ongdy AIsami fornauczyciele grading.polegają Concretena classroomSI methodsprzy areocenianiu. neededPotrzebne too,są suchrównież askonkretne fact-checkingmetody AIstosowane text,na comparinglekcji, chatbottakie responses,jak debatingsprawdzanie AIfaktów usew intekście homework,SI, andporównywanie incorporatingodpowiedzi non-digitalróżnych toolschatbotów, likedebatowanie flipnad charts.wykorzystaniem SI w pracy domowej oraz włączanie narzędzi niecyfrowych, takich jak flipcharty.