Skip to main content

5.2 Folla de ruta (versión resumida)

Our

O startingnoso point

punto de partida

TheO proxecto DUAL.AI.TEACHer projectpretende aimsdesenvolver tounha developfolla de ruta clara e adaptable, de sete a cleardez andetapas, adaptableque roadmapaxude ofas seveninstitucións tode tenformación stagesdo thatprofesorado helpsa teacherintegrar educationa institutionsIA embedtanto AIna intoformación bothinicial initialcomo teacherna educationformación andpermanente continuingdo professionalprofesorado. development.A Thefolla roadmapde focusesruta oncéntrase institutionalno changecambio ratherinstitucional thane individualnon initiativesen andiniciativas wasindividuais, developede togetherdesenvolveuse withxunto teachercon educators.formadores de docentes.

TwoDous existingmodelos modelsexistentes providedproporcionaron particularlyfundamentos relevantespecialmente foundations.relevantes.

TheO firstprimeiro isé un modelo de seis etapas para a six-stageeducación highersuperior, educationresumido model,como summarized"aprender asa “learningaprender tode learn again”novo". ItVai movesdesde froma reframingreformulación institutionaldas conversationsconversas aboutinstitucionais AIsobre througha trustIA, andpasando governance,pola staffconfianza fluency,e curriculuma changegobernanza, anda thecompetencia redesigndo ofpersoal, teachingo andcambio assessment,curricular towardse institution-wideo amplificationredeseño do ensino e da avaliación, ata a amplificación a toda a institución (Black, 2025). ItsA mainsúa strengthprincipal isfortaleza thaté itque treats AI astrata a driverIA ofcomo institutionalmotor transformationde rathertransformación thaninstitucional simplye non simplemente como unha cuestión de ferramentas.

O segundo é unha folla de ruta en catro fases para a toolingimplantación question.

da

TheIA secondxenerativa isen centros educativos e distritos escolares: establecer unha base, formar o persoal, actualizar o que se ensina, e avaliar e avanzar. A súa fortaleza é o seu enfoque operativo e a four-phaseénfase GenAIna implementationimplantación roadmap for schools and districts: establish a foundation, develop staff, update what is taught, and assess and progress. Its strength is its operational focus and emphasis on concrete implementation.concreta.

BothAmbos modelsos modelos cumpren o que se propoñen: un diríxese ás universidades no seu conxunto e o outro aos centros educativos e distritos escolares. As institucións de formación do whatprofesorado theysitúanse setentre outos todous do:ámbitos, onee addressesé universitiesaí asonde vimos marxe para ampliar o traballo existente. Estas institucións transforman o seu propio ensino ao tempo que preparan os futuros docentes para contextos que quedan fóra do seu control directo. Atender só á transformación interna deixaría que os currículos relacionados coa IA fosen impartidos por persoal con escasa experiencia práctica, mentres que atender só á futura práctica na aula modernizaría o programa sen cambiar a whole,institución theque othero schoolsimparte. andA districts.folla Teacherde education institutions sit across both settings, and this is where we saw room to extend the existing work. These institutions transform their own teaching while simultaneously preparing future teachers for contexts beyond their direct control. Attending to internal transformation alone would leave AI-related curricula to be delivered by staff with limited practical experience, while attending to future classroom practice alone would modernize the programme without changing the institution that delivers it. Theruta DUAL.AI.TEACHer roadmapbaséase buildsnos ondous bothmodelos modelse andconecta connectsas thedúas two dimensions.dimensións.

grafik.png

FigureFig. 1.1: "Folla de ruta de integración DUAL.AI.TEACHerTEACHer: Integrationnove Roadmap:etapas Ninepara stagesa forintegración theinstitucional institutionalda integrationIA ofna AIformación indo teacher education.profesorado"

Two

Dous axeseixes beneathbaixo theas stages

etapas

RatherEn thanlugar combiningde thecombinar twopaso referencea modelspaso stepos bydous step,modelos thede roadmapreferencia, isa builtfolla aroundde tworuta parallelconstrúese axes.arredor de dous eixes paralelos.

TheO firstprimeiro isé a institutionaltransformación transformationinstitucional: structures,estruturas, governance,gobernanza, curriculumcurrículo and the formal conditions that enable or constrain AI use. This axis follows the reframe-to-amplify logic of the higher education model and is informed by established research. Diffusion of Innovations identifies trialability and observabilitye as characteristicscondicións thatformais facilitateque innovationposibilitan adoption,ou informinglimitan theo emphasisuso inda StageIA. Este eixe segue a lóxica do modelo de educación superior, desde a reformulación ata a amplificación, e apóiase en investigación consolidada. A teoría da difusión de innovacións identifica a posibilidade de experimentación e a observabilidade como características que facilitan a adopción de innovacións, o que fundamenta a énfase da etapa 7 onnunha implantación piloto visible pilot implementation (Neal et al., 2018).

TheO secondsegundo isé a humancapacidade capacityhumana, whichque servesfunciona ascomo theeixe qualityde axiscalidade ofda thefolla roadmap.de Trainingruta. cannotA beformación reducednon topode isolatedreducirse workshops.a Researchobradoiros onillados. effectiveA teacherinvestigación professionalsobre developmento highlightsdesenvolvemento sustainedprofesional duration,docente contenteficaz focus,salienta practice,a reflection,duración feedbacksostida, ando coachingfoco no contido, a práctica, a reflexión, a retroalimentación e o acompañamento (coaching) (Lipowsky & Rzejak, 2021). ThesePor principlesiso, thereforeestes informprincipios thefundamentan designo ofdeseño trainingdas activitiesactividades throughoutformativas theen roadmap,toda froma teacherfolla educatorsde inruta, Stagedesde os formadores de docentes na etapa 3 toata in-serviceo teachersprofesorado inen Stageexercicio na etapa 6. AUn one-offobradoiro workshoppuntual alonepor doessi notsó constitutenon completion ofconstitúe a stage.conclusión dunha etapa.

The

Resumo Roadmaprápido Cheatsheet

da folla de ruta
StageEtapa TaskTarefa DoneCompletada whencando
StrategicAliñamento Alignmentestratéxico AssessValorar whereonde theestá institution actually stands and agree what it wants to achieve, with leadership involved andrealmente a cross-functionalinstitución teame inacordar place.que quere conseguir, coa implicación da dirección e cun equipo transversal constituído. TheA startingsituación positionde andpartida thee goalo existobxectivo inestán writing.por escrito.
EnablingGobernanza Governancefacilitadora PutEstablecer institution-wideorientacións guidancepara intoda placea oninstitución AIsobre use,o datauso protection,da integrity,IA, disclosurea andprotección toolde vetting,datos, frameda aroundintegridade, whata isdeclaración possibledo ratheruso thane whata isverificación banned.das ferramentas, formuladas en torno ao que é posible e non ao que está prohibido. StaffO canpersoal answerpode responder á pregunta "ampodo Ifacer allowed to do this?isto?" withoutsen askingter anyone.que preguntar a ninguén.
TeacherCapacitación Educatordos Capacityformadores de docentes BuildDesenvolver thea capacitycapacidade ofde thosequen whoensina teach,mediante throughunha sustained,formación content-focused,profesional practice-embeddedsostida, professionalcentrada learningno withcontido coachinge andintegrada reflection.na práctica, con acompañamento e reflexión. DevelopmentO isdesenvolvemento ongoing,é notcontinuo, onlynon asó singleun workshop.obradoiro puntual.
Co-DesignCodeseñar theo Curriculumcurrículo MoveIncorporar AIa intoIA theao programa formal programmerevisando byas revisingguías syllabidocentes ande learningos outcomes,resultados anchoredde inaprendizaxe, subjectancorándoa didacticsnas ratherdidácticas thanespecíficas ine anon standalonenun module.módulo independente. AI-relatedOs outcomesresultados appearrelacionados incoa theIA regularaparecen modulena documentationdocumentación ofordinaria severaldos subjects.módulos de varias materias.
PedagogyPedagoxía &e Assessmentavaliación Redesign learning tasks and assessment to be authentic and AI-aware, and model AI-integrated teaching so students experience itRedeseñar as learners.tarefas de aprendizaxe e a avaliación para que sexan auténticas e teñan en conta a IA, e modelar un ensino que integre a IA para que o estudantado o experimente como aprendiz. AssessmentOs formatsformatos havede beenavaliación revised,revisáronse, notnon justsó supplementedse bycomplementaron acunha declarationdeclaración ofde AIuso use.da IA.
EmbedIntegrar AIa intoIA CPDna formación permanente Turn continuing professional development intoConverter a structuredformación offerpermanente withnunha stackableoferta micro-credentials,estruturada securingcon themicrocredenciais in-serviceacumulables, arm.garantindo a vertente da formación do profesorado en exercicio. ProvisionA hasoferta aten publishedunha structureestrutura andpublicada ae recognisedunha credential.acreditación recoñecida.
PilotPilotaxe inen Authenticcontextos Contextsauténticos TrialProbar theos redesignedmódulos modules,redeseñados, CPDa andformación assessmentspermanente withe realas cohortsavaliacións andcon gathergrupos feedbackreais systematically.e recoller retroalimentación de maneira sistemática. DocumentedExiste feedbackretroalimentación existsdocumentada andque hasdeu ledlugar toa identifiablerevisións revisions.identificables.
Evaluate,Avaliar, Learnaprender &e Adaptadaptar ReviewRevisar competencyos gains,avances participation,competenciais, feasibility,a equityparticipación, anda impact,viabilidade, anda useequidade thee evidenceo toimpacto, revise.e usar as evidencias para introducir cambios. EvidenceAs hasevidencias changedcambiaron something,algo, notnon justsó filledencheron aun report.informe.

Institutionalise,Institucionalizar Scalee escalar

ConvertConverter thea initiativeiniciativa intonunha permanentestrutura structure:permanente: ownership,responsabilidade, roles,funcións, resources,recursos, qualitygarantía assurance,de renewal.calidade, renovación. TheO worktraballo continuescontinúa afterdespois thede peopleque whoas startedpersoas itque haveo movediniciaron on.seguisen outro camiño.

AI for Education. (n.d.). AI adoption roadmap for education institutions.
Black, A. (2025, December 3). Learning to learn again: A roadmap for higher education institutions in the age of AI. enablinginsights.
Lipowsky, F., & Rzejak, D. (2021). Fortbildungen für Lehrpersonen wirksam gestalten: Ein praxisorientierter und forschungsgestützter Leitfaden. Bertelsmann Stiftung.
Neal, J. W., Neal, Z. P., Lawlor, J. A., Mills, K. J., & McAlindon, K. (2018). What makes research useful for public school educators? Administration and Policy in Mental Health and Mental Health Services Research, 45(3), 432–446.