Skip to main content

1.5 Estado actual da IA na educación

TakeMensaxe Home messageclave

  • AI is already widely used in educational contexts.
    • TeachingEnsinar withcoa AI.IA. AINa isactualidade, currentlyo usedprofesorado byusa teachersa toIA preparepara orpreparar improveou lessonmellorar plans,as forprogramacións assessmentdidácticas, andpara toa distinguishavaliación contente acrosspara differentdiferenciar educationalos levels.contidos segundo os distintos niveis educativos.
    • TeachingEnsinar aboutsobre AI.a IA. AIO isalumnado usedusa bya studentsIA thoughaínda theyque havecarece node groundingsnocións onbásicas whatsobre isque AI,é whicha areIA, itscales limitationsson andas tosúas uselimitacións ite responsibly.como usala de maneira responsable.
  • TechnicalCómpre understandingcomprensión andtécnica criticale thinkingpensamento are needed.crítico. TeachersO andprofesorado studentse needo toalumnado understandnecesitan howcomprender languagecomo modelsfuncionan workos modelos de linguaxe (training,adestramento, datatratamento handling,dos predictivedatos, nature)natureza andpreditiva) develope practicaldesenvolver verificationhabilidades skills,prácticas fromde spottingverificación, fabricateddesde citationsdetectar tocitas fact-checkinginventadas AI-generatedata content.contrastar os contidos xerados pola IA.
  • ResponsibleHai useque anddefinir ethicalun stanceuso areresponsable toe beunha definedpostura ética. ACómpre graspcomprender ofo themarco legalxurídico ande ethical landscapeético (AIRegulamento Act,de GDPR)IA, isRXPD), needed,así alongcomo withun anenfoque approachda toIA AIcomo asapoio ae supportnon rathercomo thansubstituto ado substitutepensamento forhumano, humanbaseado thinking,na groundedtransparencia ine transparencyna andrendición accountability,de pluscontas, explicitademais instructiondunha ininstrución promptingexplícita asna aredacción teachablede skill.prompts como habilidade que se pode ensinar.
  • EquityCómpren andequidade newe assessmentnovos modelsmodelos arede needed.avaliación. EquitableHai accessque tosalvagardar AIun toolsacceso needsequitativo safeguardingás ferramentas de IA (publicfinanciamento funding,público, openmodelos models,abertos, minimumpolíticas agede policies)idade mínima), alongsidexunto cun cambio na avaliación: de cualificar o produto final a shiftavaliar ino assessmentproceso frome gradinga thecapacidade finaldo productalumnado topara evaluatinganalizar thecriticamente processos andresultados students'da ability to critically engage with AI output.IA.

IfSe yousó rememberlembra onlyunha onefrase sentencedesta from this page:páxina: AIa isIA alreadyxa presentestá inpresente educationalnos contextscontextos buteducativos, ispero notnon regulated.está Structuredregulada. frameworksCómpren aremarcos neededestruturados toque supportapoien educators'o professionaldesenvolvemento developmentprofesional improvingdo theirprofesorado, knowledgemellorando andos lettingseus themcoñecementos teache withpermitíndolle AIensinar andcoa aboutIA AI.e sobre a IA.

CurrentUsos Usesactuais ofda AIIA inen Educationalcontextos Contextseducativos

Nowadays,Hoxe en día, a intelixencia artificial intelligence(IA) (AI)está isintegrada embeddedna inpráctica everydayeducativa educationalcotiá, practice,moito wellmáis beyondalá pilotdos projects.proxectos Commonpiloto. applicationsEntre includeas adaptiveaplicacións learninghabituais platforms,figuran intelligentas tutoringplataformas systems,de automatedaprendizaxe grading,adaptativa, andos AI-assistedsistemas lessonde planningtitoría forintelixente, teachersa cualificación automatizada e a planificación de clases asistida por IA para o profesorado (OECD, 2026). ThePorén, mosto cambio máis visible shift,é however,o isuso thedirecto directde useferramentas ofde general-purposepropósito toolsxeral bytanto studentspolo andalumnado teacherscomo alike.polo profesorado.

TeachingEnsinar Withcoa AIIA

AIO isprofesorado increasinglyusa usedcada byvez teachersmáis a IA como ferramenta de apoio en múltiples fases do seu traballo, desde a planificación das clases ata a cualificación. Segundo a enquisa TALIS da OCDE, o 37 % do profesorado do primeiro ciclo de secundaria declarou usar a IA en 2024, e o 57 % destes afirmou que lle axuda a redactar ou mellorar as a support tool across multiple stages of their work, from lesson planning to grading. According to OECD's TALIS survey, 37% of lower secondary teachers reported using AI in 2024, with 57% saying it helps them write or improve lesson plansprogramacións (OECD, 2026). BeyondAdemais lessondo design,deseño teachersdas areclases, usingo AIprofesorado tousa differentiatea contentIA forpara differentdiferenciar skillos levels,contidos generatesegundo practiceos materials,distintos andniveis supportde thecompetencia, gradingxerar process.materiais Atde thepráctica samee time,apoiar adoptiono isproceso notde withoutcualificación. friction:Ao 72%mesmo oftempo, teachersa expressedadopción concernnon thatestá AIexenta couldde enablefricións: studentso to72 pass% offdo AI-generatedprofesorado workexpresou a súa preocupación por que a IA permita ao alumnado facer pasar como propios traballos xerados pola IA, o que reflicte unha tensión máis ampla entre os beneficios prácticos da IA para o ensino e as theirsúas own,implicacións reflectingpara a broaderintegridade tension between AI's practical benefits for teaching and its implications for academic integrityacadémica (OECD, 2026).

TeachingEnsinar Aboutsobre AIa IA

AlongsideAdemais usingde AIusar a IA como recurso didáctico, é cada vez máis necesario ensinar ao alumnado sobre a propia IA: como funciona, cales son as asúas teachinglimitacións aid,e therecomo isusala de maneira responsable. Isto inclúe construír unha comprensión básica dos modelos de linguaxe como motores de predición e non como bases de datos, o que explica a growingsúa need to teach students about AI itself: how it works, its limitations, and how to use it responsibly. This includes buildingtendencia a basicalucinar, understandingasí ofcomo languagehabilidades modelsprácticas ascomo predictioncontrastar enginesos ratherresultados thanda databases,IA whiche explainsrecoñecer theircitas tendency to hallucinate, as well as practical skills such as fact-checking AI output and recognising fabricated citationsinventadas (UNESCO, 2024). ItTamén alsoimplica involvesdesenvolver developingo criticalpensamento thinkingcrítico aroundarredor prompting,da shiftingredacción studentsde fromprompts, simplyde followingmodo instructionsque too formulatingalumnado them,pase andde instillingsimplemente awarenessseguir ofinstrucións thea ethicalformulalas, ande legalfomentar dimensionsa ofconciencia AIsobre use,as includingdimensións dataéticas privacye andxurídicas thedo EUuso AIda Act.IA, UNESCO'sincluídas a privacidade dos datos e o Regulamento de IA da UE. O AI Competency Framework for Teachers (2024) framesda thisUNESCO aspresenta aisto corecomo professionalunha competency,competencia arguingprofesional thatfundamental teacherse themselvessostén needque trainingo inpropio theseprofesorado areasnecesita beforeformación theynestes canámbitos effectivelyantes teachde thempoder toensinalos students.eficazmente ao alumnado.

WhatQue is missing?falta?

AlongsideXunto institutionalaos frameworksmarcos andinstitucionais adoptione data,aos itdatos isde importantadopción, toé understandimportante howcomprender thesecomo dynamicsse playconcretan outestas indinámicas practice.na Apráctica. seriesNo ofmarco workshopsdo was conducted in the context of theproxecto DUAL.AI.TEACHer project.realizouse Numerousunha educationserie stakeholdersde wereobradoiros. calledConvocouse tonumerosos gatheraxentes first-handdo perspectivesámbito oneducativo thepara currentrecoller useas ofsúas AIperspectivas indirectas teaching.sobre Theseo workshopsuso surfacedactual ada setIA ofno concreteensino. needsEstes andobradoiros concernspuxeron expressedde bymanifesto educators,un coveringconxunto practical,de pedagogical,necesidades ande training-relatedpreocupacións aspects.concretas Theexpresadas followingpolo sectionsprofesorado, outlineque theseabranguen needsaspectos inprácticos, detail.pedagóxicos e formativos. As seguintes seccións describen estas necesidades en detalle.

  • UnderstandingComprender Howcomo AI Works. Both students and teachers need to understand how language models are built and trained, and what happens to their data once provided. They also need to grasp the nature of these models as prediction engines rather than databases, which explains their tendency to hallucinate. Teachers needfunciona a simpleIA. high-levelTanto courseo coveringalumnado thecomo basicso ofprofesorado hownecesitan LLMscomprender work.como se constrúen e adestran os modelos de linguaxe e que sucede cos seus datos unha vez proporcionados. Tamén deben entender a natureza destes modelos como motores de predición e non como bases de datos, o que explica a súa tendencia a alucinar. O profesorado necesita un curso sinxelo e xeral que aborde os fundamentos do funcionamento dos LLM.
  • CriticalPensamento Thinking,crítico: Questioningcuestionar ande Verifyingverificar AI.a IA. StudentsO andalumnado teacherse needo toprofesorado bedeben ableser tocapaces questionde AI-generatedcuestionar answersas andrespostas toxeradas recognizepola fabricatedIA information.e Practicalde verificationrecoñecer skillsa areinformación alsoinventada. needed,Tamén fromse checkingnecesitan AIhabilidades outputprácticas againstde officialverificación, sourcesdesde tocontrastar spottingos AI-generatedresultados imagesda andIA videos.con Studentsfontes needoficiais toata shiftdetectar fromimaxes followinge instructionsvídeos toxerados formulatingpola them,IA. thinkingO criticallyalumnado aboutten theque desiredpasar output.de seguir instrucións a formulalas, pensando de forma crítica no resultado que desexa obter.
  • Ethics,Ética, Dataprotección Protectionde anddatos Regulation.e regulación. Cómpre unha comprensión xeral dos aspectos éticos e xurídicos do uso da IA, incluídos o Regulamento de IA da UE e o RXPD. Un uso seguro e responsable é esencial para evitar prácticas ilegais, xunto coa conciencia sobre cuestións relacionadas, como os nesgos nos materiais didácticos e a escasa fiabilidade dos detectores de IA.
Uso responsable. A generalIA understandingdebe ofusarse thede ethicalforma andconsciente legalcomo aspectsapoio, ofnon AIcomo usesubstituto, isdeixando needed,espazo includingao thepensamento EUpropio AIdo Actalumnado. andA GDPR.transparencia Safeé andimportante: responsibleespérase useque iso essentialalumnado tosinale preventque illegalpartes practicesson alongpropias, withen awarenessliña ofcoa related“escritura issuescíborg”, likena biasque ina teachingIA materialsamplía ando thepensamento unreliabilityde ofquen AIescribe detectors.en lugar de substituílo. Tamén cómpre que o alumnado asuma a autoría e a responsabilidade do seu traballo. ResponsibleHabilidades Use.prácticas. AIA needsredacción tode beprompts useddebe mindfullytratarse ascomo unha habilidade que se pode ensinar, non como algo que se adquire por conta propia. Tanto o profesorado como o alumnado necesitan instrución explícita para redactar prompts eficaces, e o profesorado necesita formación en enxeñaría de prompts para a support,planificación notdas clases, a replacement,diferenciación leavinge rooma forcualificación. students'Tamén owncómpre thinking.unha Transparencyfamiliaridade matters,máis withampla studentscoas expectedferramentas topara flagescoller whicha partsmáis areaxeitada theirpara own,cada echoing "cyborg writing", where AI extends rather than replaces the writer's thinking. Student ownership and accountability are also needed.materia. PracticalEquidade e infraestrutura. Skills.O Promptingacceso needsá toIA beestá treatedno centro dunha crecente preocupación pola equidade, xa que os distritos con máis recursos poden permitirse mellores ferramentas, o que amplía as fendas de competencia entre centros. Cómpre financiamento público para garantir a teachableigualdade skill,de notacceso somethingindependentemente acquireddos independently.recursos Bothde teacherscada andcentro, studentspreferindo, needcomo explicitparte instructiondeste inesforzo, writingos effectivemodelos prompts,de andIA teachersabertos needaos trainingcorporativos. inTamén prompthai engineeringque fordefinir lessonunha planning,idade differentiation,mínima andpara grading.o Broaderuso toolda familiarity is also needed to match tools to subjects.IA. Equity and Infrastructure.Avaliación. AccessCómpre toun AIenfoque isdiferente atda theavaliación, centrecentrado ofno growingproceso equitye concerns,non no produto final, que inclúa as wealthierreflexións districtsdo canalumnado affordsobre betteros tools,borradores wideningxerados competencepola gapsIA. betweenTamén schools.se Publicnecesitan fundingtarefas isque needed to guarantee equal access regardless ofintegren a school'sIA, resources,nas preferringque opense AIavalíe modelsa overcapacidade corporatedo onesalumnado aspara partcriticar, ofcontrastar thise effort.editar Aos minimumresultados ageda forIA, AIo useque alsosuscita needspreguntas tosobre beo defined.papel Assessment.humano Acando differento approachpropio toprofesorado assessmentrecorre isá needed,IA focusedpara oncualificar. processCómpren ratherademais thanmétodos finalde product,aula includingconcretos, students'como reflectionscontrastar ontextos AI-generatedda drafts.IA, AI-integratedcomparar assignmentsrespostas arede alsochatbots, needed,debater gradingsobre studentso onuso theirda abilityIA tonos critique,deberes fact-checke andincorporar editferramentas AInon output,dixitais, raisingcomo questionsos about the human role when teachers themselves rely on AI for grading. Concrete classroom methods are needed too, such as fact-checking AI text, comparing chatbot responses, debating AI use in homework, and incorporating non-digital tools like flip charts.papelógrafos.
Voices from the field

“Quen ensina coa IA ten que ser capaz de verificar cada resposta que dá, porque os erros prodúcense. Sen un coñecemento sólido da materia, non os detectará.”