1.5 Estado actual da IA na educación

Mensaxe clave

Se só lembra unha frase desta páxina: a IA xa está presente nos contextos educativos, pero non está regulada. Cómpren marcos estruturados que apoien o desenvolvemento profesional do profesorado, mellorando os seus coñecementos e permitíndolle ensinar coa IA e sobre a IA.

Usos actuais da IA en contextos educativos

Hoxe en día, a intelixencia artificial (IA) está integrada na práctica educativa cotiá, moito máis alá dos proxectos piloto. Entre as aplicacións habituais figuran as plataformas de aprendizaxe adaptativa, os sistemas de titoría intelixente, a cualificación automatizada e a planificación de clases asistida por IA para o profesorado (OECD, 2026). Porén, o cambio máis visible é o uso directo de ferramentas de propósito xeral tanto polo alumnado como polo profesorado.

Ensinar coa IA

O profesorado usa cada vez máis a IA como ferramenta de apoio en múltiples fases do seu traballo, desde a planificación das clases ata a cualificación. Segundo a enquisa TALIS da OCDE, o 37 % do profesorado do primeiro ciclo de secundaria declarou usar a IA en 2024, e o 57 % destes afirmou que lle axuda a redactar ou mellorar as programacións (OECD, 2026). Ademais do deseño das clases, o profesorado usa a IA para diferenciar os contidos segundo os distintos niveis de competencia, xerar materiais de práctica e apoiar o proceso de cualificación. Ao mesmo tempo, a adopción non está exenta de fricións: o 72 % do profesorado expresou a súa preocupación por que a IA permita ao alumnado facer pasar como propios traballos xerados pola IA, o que reflicte unha tensión máis ampla entre os beneficios prácticos da IA para o ensino e as súas implicacións para a integridade académica (OECD, 2026).

Ensinar sobre a IA

Ademais de usar a IA como recurso didáctico, é cada vez máis necesario ensinar ao alumnado sobre a propia IA: como funciona, cales son as súas limitacións e como usala de maneira responsable. Isto inclúe construír unha comprensión básica dos modelos de linguaxe como motores de predición e non como bases de datos, o que explica a súa tendencia a alucinar, así como habilidades prácticas como contrastar os resultados da IA e recoñecer citas inventadas (UNESCO, 2024). Tamén implica desenvolver o pensamento crítico arredor da redacción de prompts, de modo que o alumnado pase de simplemente seguir instrucións a formulalas, e fomentar a conciencia sobre as dimensións éticas e xurídicas do uso da IA, incluídas a privacidade dos datos e o Regulamento de IA da UE. O AI Competency Framework for Teachers (2024) da UNESCO presenta isto como unha competencia profesional fundamental e sostén que o propio profesorado necesita formación nestes ámbitos antes de poder ensinalos eficazmente ao alumnado.

Que falta?

Xunto aos marcos institucionais e aos datos de adopción, é importante comprender como se concretan estas dinámicas na práctica. No marco do proxecto DUAL.AI.TEACHer realizouse unha serie de obradoiros. Convocáronse numerosos axentes do ámbito educativo para recoller as súas perspectivas directas sobre o uso actual da IA no ensino. Estes obradoiros puxeron de manifesto un conxunto de necesidades e preocupacións concretas expresadas polo profesorado, que abranguen aspectos prácticos, pedagóxicos e formativos. As seguintes seccións describen estas necesidades en detalle.

Voices from the field

“Quen ensina coa IA ten que ser capaz de verificar cada resposta que dá, porque os erros prodúcense. Sen un coñecemento sólido da materia, non os detectará.”


Revision #3
Created 2026-10-20 07:19:17 UTC by Flavia
Updated 2026-10-20 15:20:10 UTC by Alexander